KVKK 2025/2120 İlke Kararı: Kimlik Fotokopisi Almak Hukuka Aykırı

9 Aralık 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun 06.11.2025 tarihli ve 2025/2120 sayılı ilke kararı (“Turizm ve Otelcilik Sektöründe Konaklama Hizmeti Alan Kişilerin T.C. Kimlik Belgesi Fotokopisinin Kaydedilmesi Hakkında İlke Kararı”¹) üzerine  hazırlanan bu makale ile kararın getirdikleri ve dayandığı hukuki normlar ile uygulamada ortaya çıkabilecek sonuçları analiz etmeyi amaçlamaktadır.

A. İlke Kararının Konusu

06/11/2025 tarihli ve 2025/2120 sayılı kararı ile, konaklama hizmeti sunan tesislerde (otel, motel, pansiyon, tatil köyü vb.) müşterilerden T.C. kimlik belgesi fotokopisi alınması uygulamasına son verilmiştir. Karar Resmî Gazete’nin 09 Aralık 2025 tarihli nüshasında yayımlanmıştır.

Kimlik belgesinin gösterilmesi suretiyle kimlik bilgilerinin (isim, soyisim, T.C. kimlik numarası gibi) teyit edilmesi ve kaydedilmesinin yeterli olduğu, ancak belgenin fotokopisinin alınarak kaydedilmesinin artık hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. Daha önce alınmış olan fotokopilerin, kararın yayımı tarihinden itibaren derhal imha edilmesi gerektiği açıklanmıştır. Kararın gerekçesinde, fotokopi alma uygulamasının “gereğinden fazla veri işleme” olduğuna ve bu nedenle veri işleme ilkesinin “ölçülülük” ve “amaçla sınırlılık” gereklerine aykırı düştüğüne vurgu yapılmıştır. Ayrıca, eski nüfus cüzdanlarında yer alan din, kan grubu gibi özel nitelikli kişisel verilerin saklanmasının hukuken yasak olabileceği ifade edilmiştir.

B. Hukuki Dayanak

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’n (“KVKK”)² 5. maddesinde, kişisel verilerin işlenme şartları düzenlenmiş; verilerin hukuka uygun, doğruluk ve ölçülülük ilkesine uygun olması gerektiği vurgulanmıştır. KVKK’nın 6. maddesi özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesine dair özel düzenleme getirmekte; eski nüfus cüzdanlarındaki din, kan grubu gibi hassas verilerin fotokopiyle kaydedilmesi, bu madde bağlamında ayrıca problem teşkil etmektedir. Ayrıca, konaklama tesislerinin misafirlerini kaydetme yükümlülüğü açısından 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu³ ve ilgili yönetmelikler gündeme gelmektedir; bu kanun yalnızca kimlik bilgilerinin teyit edilerek kaydedilmesini öngörmekte, fotokopi alma zorunluluğu getirmemektedir.

Kararın “ölçülülük” ve “amaçla sınırlılık” ilkesi üzerine tesis edilmesi, modern veri koruma hukukunun temel prensipleriyle uyumludur: İşlenen veriler, amaca uygun ve gerekli olduğu ölçüde olmalıdır; kimlik fotokopisi almak, kayıt tutma amacı için orantısız ve gereksiz görülmüştür. Dolayısıyla ilke kararı, turizm ve konaklama sektöründe veri işleme usullerini yeniden düzenleyerek, mevzuata uygun, minimal ve ölçülü bir veri işlemesi standardı getirmiştir.

Bu çerçevede ilke kararı, KVKK’nın genel mantığını ve veri minimizasyonu ilkesini — özellikle özel nitelikli veriler bakımından — somutlaştıran, bağlayıcı nitelikte bir düzenleme getirmiştir.

Sonuç

09 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 2025/2120 sayılı ilke kararı, konaklama sektöründe kişisel veri işleme standartlarında önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Karar, hem bireylerin temel hak ve özgürlükleri hem de sektörün KVKK uyum süreci ve yükümlülükleri bakımından belirleyici niteliktedir.

Konaklama işletmelerinin — özellikle küçük ölçeklilerin — bu ilke kararını dikkate alarak iç uyum süreçlerini gözden geçirmeleri, geçmiş fotokopilerin imhasını tamamlamaları ve yeni kayıt süreçlerini mevzuata uygun biçimde yapılandırmaları gerekir. Bu, hem hukuki riskleri azaltacak hem de müşteri mahremiyetine güven tesis edecektir.

Dipnotlar

1. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, ‘Turizm ve Otelcilik Sektöründe Konaklama Hizmeti Alan Kişilerin T.C. Kimlik Belgesi Fotokopisinin Kaydedilmesi Hakkında İlke Kararı’ (Karar No: 2025/2120, 9 Aralık 2025) Resmî Gazete No 33102. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251209-11.pdf
2. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698 s., 7 Nisan 2016, RG 29677) https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6698.pdf
3. Kimlik Bildirme Kanunu (1774 s., 26 Haziran 1973, RG 14574) https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=1774&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5